Het abc van de ECB

De Europese Centrale Bank is niet meer weg te denken uit de nieuwsberichten. Maar wat is de taak van deze financiële instelling? En hoe beïnvloeden haar beslissingen uw portefeuille? Maar waarom dat gegoochel met refirente, depositorente en kwantitatieve versoepeling? En aan welke andere financiële touwtjes trekt deze instelling? Dat leggen we haarfijn uit.
  • 10 november 2016
Het abc van de ECB

Wie is de Europese Centrale Bank?

De Europese Centrale Bank (ECB) houdt de financiële touwtjes stevig in handen. Voorzitter Mario Draghi wil de economische groei in de eurolanden aanwakkeren. Maar wie of wat is de ECB? En hoe houdt ze de Europese economie onder controle? Welke taken heeft deze financiële instelling en slaagt ze in haar basisopdracht? 

Het is juni 1998, een half jaar voor de invoering van de euro in oorspronkelijk 11 en vandaag 19 EU-lidstaten. In dit kader ziet de Europese Centrale Bank, kortweg ECB, het levenslicht.

Twee Europese rentetarieven

De instelling is verantwoordelijk voor het monetaire beleid van de eurozone, volledig onafhankelijk maar in tandem met de verschillende nationale banken. De ambitie: de prijsstabiliteit en de koopkracht binnen de eurozone te waarborgen. Aan de hand van twee Europese rentetarieven stuurt de ECB dat beleid aan: de refirente en de depositorente. De eerste betalen financiële instellingen wanneer ze geld opnemen bij de instantie, de tweede krijgen ze voor spaargeld dat ze er parkeren.

De ECB heeft ook het alleenrecht om bankbiljetten en -munten uit te geven in de eurozone en beheert de officiële valutareserves van de eurolanden. Sinds 2014 houdt ze daarenboven het toezicht over de banken binnen de eurozone. De centrale bank moet erover waken dat de financiële instellingen gezond blijven, zodat de kans op een nieuwe bankencrisis tot een minimum wordt herleid.

Inflatiepeil weer gezond maken

Om prijsstabiliteit en koopkracht te waarborgen mogen inflatie noch deflatie de pan uit swingen. De ECB mikt op een gezond inflatiepeil van 1,8% van het bbp. Maar laat daar nu al een hele tijd het schoentje knellen: de Europese economie kent een veel te zwakke groei en deflatie hangt als een zwaard van Damocles boven de eurozone.

Om de inflatie aan te wakkeren, hanteert de ECB twee instrumenten: haar rentes verlagen en massaal geld in de economie pompen. Vandaag staan de Europese rentevoeten op een historisch dieptepunt. Met een refirente van 0% lenen banken letterlijk gratis bij de ECB. En de depositorente? Die dook onlangs onder het nulpunt, waardoor banken moeten betalen om hun geld bij de ECB te stallen. Twee pushmechanismes dus voor banken om hun geld te laten rollen in plaats van het op te potten.

Daarnaast pompt de ECB maandelijks tot 80 miljard euro aan vers geld in de economie van de eurozone. Niet door de geldpersen op volle toeren te laten draaien, maar door massaal obligaties op te kopen bij banken en bedrijven. Dankzij deze ‘kwantitatieve versoepeling’ krijgen die laatste extra ademruimte om leningen uit te keren.

Bazooka’s schieten doel voorbij

Maar hoe indrukwekkend ook, de twee bazooka’s van de ECB wierpen tot dusver weinig vruchten af. De inflatie in de eurozone blijft immers flirten met het nulpunt en in het voorjaar van 2017 loopt het huidige maatregelenpakket al af. Heeft de ECB nog zwaarder geschut in de aanslag om de economie in de eurozone eindelijk opnieuw de wind in de zeilen te geven? Moeten we ons ook aan een negatieve refirente verwachten? Voorlopig is het koffiedik kijken. Een lichtpuntje is wel dat geld lenen nooit goedkoper was. Zo lieten nog nooit zoveel Belgen hun hypothecair krediet herzien. Bovendien lenen enkelingen vandaag al aan een negatieve rentevoet.

Meer weten over het takenpakket van de ECB?

Dit filmpje legt het u uit in drie minuten.

Wij waarderen uw mening

Gelieve uw e-mailadres correct in te vullen.
Gelieve uw voornaam correct in te vullen.
Gelieve uw naam correct in te vullen.

Gelieve uw reactie correct in te vullen.

Wees er als eerste bij om een reactie te plaatsen.

Wij staan voor u klaar.

Elke werkdag van 8:30 tot 19:00
Vrijdag tot 18:30

Stephane Ginestet Cathérine Hamelink
Gelieve een geldig telefoonnummer in te vullen. De verbinding is mislukt. Probeer het later nog een keer. Wij bellen u zo snel mogelijk terug.
En wij bellen u zo snel mogelijk terug