De gevolgen van geld drukken

Waarom besloot de Europese Centrale Bank om tijdens de crisis geld bij te drukken? Wat waren en zijn de risico’s? En welk effect had het op uw portemonnee?
  • 03 januari 2018

ECB aan het roer

Probleempje met de economie? Nationale Bank bellen en geld bijdrukken. Het lijkt simpel, maar de waarheid is genuanceerder. Toch werd dit recept in het voorbije decennium met succes beproefd door de Europese Centrale Bank (ECB). Uiteraard had de ECB daar gegronde redenen voor, want geld bijdrukken is controversieel en kan niet bij alle economen op bijval rekenen. De risico’s loeren om de hoek, onder meer in de vorm van vastgoed- en speculatiebubbels. Waarom dan toch geld bijdrukken? 

Inflatie

Omdat er meer inflatie nodig was. Het inflatiespook was al tijden niet te bespeuren omwille van de lage grondstoffenprijzen. “Maar als je genoeg geld drukt, krijg je altijd inflatie,” luidt een uitspraak van Paul Praet, hoofdeconoom van de ECB, onder wier bevoegdheid het bijdrukken van geld valt. 

Waarom zou iemand meer inflatie willen? Een lage inflatie of zelfs deflatie (dalende prijzen) is een signaal dat de economie stagneert. De economische redenering achter een hogere inflatie via geldcreatie is de volgende: als er meer geld in omloop komt, wakkert dat geld - als het niet wordt opgespaard - de inflatie aan. Bij een hogere inflatie gaan mensen en bedrijven sneller geld uitgeven, want hun geld verliest anders toch aan waarde. Dat geld wordt rechtstreeks geïnjecteerd in de economie, ergo geen recessie maar economische opleving.

Het totale bedrag van de ECB-ingrepen: 114 scheepscontainers vol briefjes van 500 euro.

Bazooka

Geld bijdrukken, probleem opgelost, zij het in een iets gecompliceerdere versie. De ECB besliste om massaal obligaties en waardepapieren van bedrijven en overheden op te kopen voor het bedrag van 1.140 miljard euro in totaal. Om een idee van de omvang te geven: het totale bedrag komt neer op 114 scheepscontainers boordevol briefjes van 500 euro. In de media werd dit al snel een ‘bazooka’ genoemd. Het belangrijkste effect van deze versoepelende maatregelen (in het Engels quantitative easing) was dat de rente ging zakken. Dit kon immers niet meer worden gerealiseerd via het verlagen van de beleidsrente, want die stond al op een dieptepunt. Vandaar de aankoop van obligaties, die ook op de rente wegen. 

Lage rente

Vanwaar dat koortsachtig streven naar een lagere rente? De lage rentetarieven moesten ervoor zorgen dat de economie herstelde. Mensen waren geneigd minder te sparen. Ze gaven makkelijker geld uit, wat de economie aanwakkerde. Bovendien werd lenen goedkoper, wat alweer tot meer bestedingen leidde en dus tot een economisch herstel. Een bijkomend voordeel van de lage rente was dat het voor partijen buiten de eurozone minder aantrekkelijk werd om geld in Europa (in euro) te parkeren. Daardoor daalde de koers van de euro en werd het voor bedrijven van buiten de eurozone goedkoper om hier aankopen te doen. Parallel daaraan ging de Europese export erop vooruit.

En uw portefeuille?

Goedkoop krediet als impuls voor de economie, het effect voor de maatschappij was voelbaar. Maar wat was het gevolg van de bazooka van de ECB voor de portefeuille van de Europese burger? Die zag in eerste instantie dat zijn spaargeld niets meer opbracht. Anderzijds daalden ook de hypotheekrentes, wat de vastgoedmarkt deed boomen. De Europese effectenbeurzen zaten op een wolk en surften op een jarenlange hausse. Koren op de molen van critici die erop wezen dat de ECB-maatregelen vooral ten goede kwamen aan mensen met schulden en aan wie risicovol belegde.
Als conclusie kan worden gesteld dat de aanhoudend lage inflatie de ECB ertoe aanzette om de drukpers te laten draaien. De maatregelen kenden soms onbedoelde gevolgen in de vorm van een kunstmatige stijging van de vastgoedprijzen en de financiële markten. Maar zonder de ingrepen van de ECB zou Europa in een zware recessie zijn beland die misschien het einde van de Europese Unie had betekend.

Wij waarderen uw mening

Gelieve uw initialen correct in te vullen.

Gelieve uw reactie correct in te vullen.

Wees er als eerste bij om een reactie te plaatsen.

Wij staan voor u klaar.

Elke werkdag van 8:30 tot 19:00
Vrijdag tot 18:30

Stephane Ginestet Cathérine Hamelink
Gelieve een geldig telefoonnummer in te vullen. De verbinding is mislukt. Probeer het later nog een keer. Wij bellen u zo snel mogelijk terug.
En wij bellen u zo snel mogelijk terug