Vindt u sparen voor later ook moeilijk?

Vindt u het moeilijk om te sparen voor later? U bent niet alleen. Gedragseconoom Richard Thaler noemt sparen voor later ‘rationeel moeilijk’. Gelukkig kunt u zelf met enkele kleine veranderingen sparen voor lange termijn aangenamer maken.  
  • 25 april 2018

Sparen voor later: wat houdt ons tegen?

Dankzij de medische en socio-economische vooruitgang leven we alsmaar langer. Maar naarmate het aantal jaren dat we op pensioen zijn toeneemt, stijgt ook het bedrag dat we nodig hebben om die jaren comfortabel door te brengen. Toch slagen veel mensen er niet in om voldoende opzij te zetten voor hun oude dag. En dat is niet verwonderlijk. Gedragseconoom Richard Thaler vond de verklaring waarom sparen voor later zo moeilijk is.

De ‘levenscyclushypothese’ van klassieke economisten stelt dat mensen hun rijkdom van nature over hun hele leven spreiden om zo een stabiel leven te kunnen leiden. Maar die theorie blijkt niet met de werkelijkheid te stroken. Hoewel we weten dat we moeten sparen voor ons pensioen, doen we het toch niet, of niet voldoende. Wat houdt ons tegen? 

Waarom we onvoldoende sparen

Richard Thaler - een autoriteit op het vlak van gedragseconomie - ziet vier belangrijke redenen waarom mensen zichzelf een aangenaam pensioen ontzeggen: verliesaversie, gebrek aan zelfcontrole, beperkte rationaliteit en uitstelgedrag.

Verliesaversie

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat mensen verliezen meer laten doorwegen dan winsten. 100 euro uitgeven heeft mentaal een grotere impact dan 100 euro extra krijgen. Mensen ervaren sparen voor hun toekomstig pensioen als een verlies, omdat ze vandaag minder kunnen uitgeven als ze moeten sparen voor morgen. Dat zorgt ervoor dat het geld opzij zetten voor later moeite kost.  

Beperkte rationaliteit

Richard Thaler noemt sparen voor later ‘rationeel moeilijk’. Mensen hebben de neiging om hun vermogen in categorieën op te delen: leefgeld, geld voor vaste kosten, geld voor reizen ... Zo maken ze het voor zichzelf gemakkelijker om overzicht te bewaren en financiële beslissingen te nemen. 
Maar hoe doet u dat met ‘later’? Wanneer is het ‘later’? En hoeveel moet u voor die categorie dan voorzien? Doordat het zo moeilijk te definiëren is en mensen vaak op korte termijn denken, wordt het lastig om dit mee op te nemen in het mentale rijtje spaarpotten. 

Gebrek aan zelfcontrole

Een andere belangrijke reden is een gebrek aan zelfcontrole. Uitgaven beperken om te kunnen sparen, vereist een mate van zelfcontrole en langetermijninzicht  die veel mensen missen. Het kost moeite om geld opzij te zetten, te ‘verliezen’, ongeacht of we daar later voordeel mee doen. We hebben liever vandaag 100 euro om uit te geven, dan deze nu opzij te zetten en er later 200 euro voor terug te krijgen. 

Uitstelgedrag

Bovendien hebben de meeste mensen een natuurlijke aanleg voor uitstelgedrag. Onaangenamere taken schuiven we graag voor ons uit, zoals geld opzij zetten voor ons pensioen. We gaan er ook te vaak vanuit dat sparen later gemakkelijker zal gaan, omdat we dan meer verdienen/minder kosten hebben/… hoewel uit onderzoek het tegendeel blijkt. Een stijgend inkomen verhoogt het spendeergedrag. Dat leidt ertoe dat vele mensen op zich wel willen sparen voor hun pensioen, maar er nooit toe komen.

Hoe we ons spaargedrag kunnen veranderen

Gelukkig bestaan er technieken om deze psychologische hindernissen te omzeilen, zonder dat dit ons noodzakelijk veel moeite hoeft te kosten.

Een van de belangrijkste is automatisch sparen op het ogenblik dat het loon wordt uitbetaald. Doordat het sparen automatisch gebeurt, hoeft u deze keuze niet uit te stellen. 

Het bedrag dat u vooraf wenst te sparen, moet echter wel haalbaar zijn om niet gedemotiveerd te geraken. Meer info over de ideale spaarbuffer leest u in het artikel ‘Hoeveel buffer hebt u nodig?'. Zo stelt u een haalbaar doel en zorgt het maandelijks sparen voor financiële rust en tevredenheid.  

Plaatst u uw spaargeld daarnaast bij een andere bank dan degene die instaat voor uw dagelijkse financiën, dan verkleint u de kans dat u dit geld terug zal overschrijven voor onnodige uitgaven. Kleine stappen, met een groot effect op uw financiële rust.

Wij staan voor u klaar.

Elke werkdag van 8:30 tot 19:00
Vrijdag tot 18:30

Stephane Ginestet Cathérine Hamelink
Gelieve een geldig telefoonnummer in te vullen. De verbinding is mislukt. Probeer het later nog een keer. Wij bellen u zo snel mogelijk terug.
En wij bellen u zo snel mogelijk terug