Al eens aan schenken gedacht? 

Een erfenis komt steeds samen met de betaling van successierechten. Wilt u uw geliefden niet achterlaten met een hoge belastinglast? Door alvast een gedeelte te schenken bij leven, kunt u dit vermijden.
  • 13 april 2018

Schenken bij leven

Waarom uw kinderen of geliefden laten wachten op hun erfenis? Misschien kunnen ze het geld of de goederen vandaag beter gebruiken. U kunt het hen dan schenken bij leven. Die schenking kan ook een belastingbesparing opleveren op het vlak van successierechten. Wat u wegschenkt, behoort immers niet meer tot de erfenis.

Wat is een schenking?

We spreken pas over een schenking als er aan een aantal voorwaarden is voldaan:

  • De schenker moet de bedoeling hebben om iemand anders, de begiftigde, te bevoordelen. Er moet dus een uitdrukkelijke vrijgevigheidsgedachte zijn. 
  • Een schenking betekent een onmiddellijke verarming van de schenker en een verrijking van de begiftigde. Op dit vlak verschilt een schenking van het testament. Een schenking heeft een onmiddellijk effect. De eigendom die u schenkt, bent u kwijt. Een testament heeft geen onmiddellijk effect want het treedt pas in werking bij de dood van de opsteller. 
  • Een schenking is onherroepelijk. Eens u een schenking doet, kunt u er in principe niet meer op terugkomen. Een testament daarentegen, is wél herroepbaar. In een aantal gevallen geldt de onherroepelijkheid van een schenking niet, bijvoorbeeld wanneer een begiftigde achteraf ondankbaar is.
  • Een schenking is een contract. Dat betekent dat de begiftigde de schenking uitdrukkelijk moet aanvaarden en dat tijdens het leven van de schenker.

De rechtstreekse schenking

In principe is het bij wet verplicht om iedere schenking, zowel van roerende als onroerende goederen, via een notariële akte te laten gebeuren. Dat zijn de rechtstreekse schenkingen. Een schenking kan immers verregaande gevolgen hebben voor het vermogen van de schenker en heeft ook effect op het erfrecht en huwelijksvermogensrecht.

Er bestaan echter een aantal alternatieve schenkingstechnieken die in ons recht worden toegelaten, maar die gelden enkel voor roerende goederen zoals geld, effecten, juwelen, kunstvoorwerpen... Deze technieken worden gebruikt om belastingen uit te sparen aangezien er bij deze schenkingen geen registratie plaatsvindt, en dus geen belasting verschuldigd is.

Indien u overweegt om een van deze alternatieve schenkingstechnieken te gebruiken, contacteer dan best een jurist. Deze technieken leiden vaak tot juridische discussies achteraf. Bovendien kan de beoogde belastingbesparing op niets uitlopen wanneer de schenker binnen de drie jaar na de schenking overlijdt. Dan moet er op de geschonken goederen toch nog erfbelasting betaald worden, wat in principe niet het geval is bij een notariële schenking. Er is dus een zeker risico want de erfbelasting is doorgaans hoger dan de schenkbelasting…

Alternatieve schenkingstechnieken

  1. De handgift is een schenking waarbij de roerende goederen letterlijk van hand tot hand worden doorgegeven. Er moet geen akte opgemaakt worden en er worden geen schenkingsrechten betaald. Maar er moeten wel hogere successierechten betaald worden als de schenker binnen de drie jaar na de schenking overlijdt. Het is dus aangeraden om een geschreven bewijs van de handgift op te maken. Zo bewijst u het bestaan van de schenking en toont u de datum van de schenking aan.
  2. Bij een vermomde schenking doen beide partijen alsof de begiftigde een tegenprestatie moet leveren voor het goed. In het echt spreken de contractspartijen heimelijk af dat de tegenprestatie niet moet gebeuren. Ouders kunnen bijvoorbeeld doen alsof ze aan hun kind een woning verkopen, maar onderling spreken ze af dat hun kind de verkoopprijs niet hoeft te betalen. 
  3. Bij een onrechtstreekse schenking gebruikt de schenker een ander soort contract dan bij een openlijke schenking. De schenker stelt een handeling waaruit niet meteen kan afgeleid worden of de eigendomsoverdracht bedoeld is als schenking of niet. Een voorbeeld hiervan is de kwijtschelding van schuld. Het vermogen verschuift dus van schenker naar begiftigde, maar men schenkt zonder de indruk te geven dat men schenkt.
  4. De bankgift is een zuivere bancaire transactie. De schenker schrijft geld over van zijn eigen rekening naar de bankrekening van de begiftigde.  

Schenkbelasting

Wanneer u een in België gelegen onroerend goed schenkt via een notariële akte, moet u schenkbelasting betalen. Dat is ook het geval wanneer u roerende goederen schenkt via een akte voor een Belgische notaris. Schenkt u de roerende goederen via een alternatieve schenkingsvorm, dan moet u de belasting niet betalen. Behalve als u het veilig wilt spelen en toch de schenking wilt laten registreren. 

Het tarief van de schenkbelasting verschilt in het Vlaams, Brussels en Waals Gewest. De fiscale woonplaats van de schenker in de vijf jaar voorafgaand aan de schenking, bepaalt welk gewestelijk fiscaal regime toepasselijk is. Hieronder de tarieven per gewest:

 
 
 

Wij waarderen uw mening

Gelieve uw initialen correct in te vullen.

Gelieve uw reactie correct in te vullen.

Wees er als eerste bij om een reactie te plaatsen.

Wij staan voor u klaar.

Elke werkdag van 8:30 tot 19:00
Vrijdag tot 18:30

Stephane Ginestet Cathérine Hamelink
Gelieve een geldig telefoonnummer in te vullen. De verbinding is mislukt. Probeer het later nog een keer. Wij bellen u zo snel mogelijk terug.
En wij bellen u zo snel mogelijk terug