De mentale barrière: een experiment

In dit onderzoek tonen we hoe enkel een verhoogd bewustzijn kan leiden tot betere spaarresultaten. Een mentale barrière als hulpmiddel voor uw spaargeld. Bouwen aan uw financiële zekerheid door slimmer te sparen. 
  • 11 juni 2018

Sparen met inzicht

‘Hoe kan ik beter sparen?’ Het is een vraag die u zich vast ook al hebt gesteld. Bij Rabobank.be vinden we het onze plicht om u antwoorden op deze vraag aan te reiken. Daarom verzamelen we voor u inzichten en verklaringen die economen en wetenschappers concludeerden op basis van wetenschappelijk onderzoek.

Sparen: meer dan geld opzijzetten

Beter sparen – uw spaarkracht verhogen – houdt meer in dan spaargeld op een rekening plaatsen om rente op te strijken. Beter sparen is vooral met kennis en bewuster sparen. Het gaat niet alleen om het bedrag dat u op uw spaarrekening kunt storten, maar ook om hoe vaak en waarom u geld van uw spaarrekening haalt. Gezond spaargedrag bouwt immers verder op 2 basisprincipes: het verwerven van een spaarbedrag en het bewaren van dat geld. Hoe minder u geneigd bent om uw gespaard geld aan te spreken, hoe sterker uw spaarkracht zal groeien.

Een afstand – mentaal of reëel – tussen uzelf en uw geld bepaalt mee of u al dan niet geneigd bent om het uit te geven.

Uit onderzoek van sociaal psycholoog Sam Maglio bleek al dat financiële beslissingen beïnvloed worden door de geografische afstand tussen een persoon en zijn geld. Hoe verder weg het geld, hoe kleiner de kans dat u er snel beroep op doet. Een afstand – mentaal of reëel – tussen uzelf en uw geld bepaalt mee of u al dan niet geneigd bent om het uit te geven.

In digitale tijden, met digitale banken is uw spaargeld nooit ver weg. Uw bankrekeningen zitten in uw broekzak en geld kan in enkele seconden overgeschreven worden. Dat is heel handig. Het gebruiksgemak scoort hoog, want zonder verpinken schrijft u in 1-2-3 geld over van uw spaarrekening naar uw zichtrekening. Die handigheid heeft echter een grote impact op uw spaarkracht. Er rest amper nog een verschil tussen het geld dat iemand op de zichtrekening aanhoudt, en het geld dat op de spaarrekening staat. Dit is een gevaar om beter te sparen, want de neiging om spaargeld aan te spreken wordt groter.

De kracht van de barrière getest

Toch kunt u zelf heel wat doen om uw spaarkracht te versterken. Om dat aan te tonen, reproduceerde Rabobank.be een experiment in de vorm van een spel. In een simulatie werd aan 2 groepen testpersonen gevraagd deel te nemen aan een bowlingspel, en aan de hand hiervan beslissingen te nemen over hun (spaar)geld.

Het spel

De test verliep als volgt: elke deelnemer startte het spel met 50 euro. Iedereen kreeg dit bedrag cash in handen. Vervolgens werd gevraagd om dit startgeld te verdelen over een ‘spaarpot’ en een ‘speelpot’. 

Een deelname aan het bowlingspel kostte 10 euro en elke testpersoon moest minstens 1 keer spelen. Bij winst werd extra geld gewonnen, bij verlies was men de inzet kwijt. Het overgebleven geld mochten de deelnemers mee naar huis nemen. 

Groep 1 had de spaar- en speelpot vlak naast elkaar op een tafel staan. Bij groep 2 stond de speelpot ook op de tafel. Maar het geld dat deze mensen bij aanvang beschouwden als spaargeld verdween via een vacuüm buizensysteem naar een aparte ruimte. 

En toen werd het startschot gegeven... Alle deelnemers begonnen te spelen met hun speelgeld. Wanneer het initiële speelgeld op was, kregen ze de kans om eventueel nog geld van de ‘spaarrekening’ te transfereren naar de zichtrekening, en toch nog verder te spelen.

De resultaten

Het experiment bevestigde wat wetenschappers al eerder via academisch onderzoek hadden vastgesteld. De deelnemers uit groep 1 lieten zich meer leiden door de impulsen van het spel. Maar liefst 7 van de 10 testpersonen haalden uiteindelijk geld uit hun spaarpot op de tafel om toch verder te kunnen spelen.

Bij groep 2, bij wie de spaarpot uit het zicht werd bewaard, bleek het resultaat heel anders. Slechts 1 persoon van de 10 haalde geld uit zijn spaarpot. De anderen bleken dit niet te doen. Het verloop van het bowlingspel had geen invloed op hun vastberadenheid en doordat ze een actie moesten ondernemen om toegang te krijgen tot hun niet-zichtbare spaargeld, hielden ze zich beter aan hun spaarvoornemen.

Conclusie

In deze test ging het slechts over 50 euro en 10 minuten vol verleiding. Maar wetenschappelijk onderzoek toont aan dat dit een illustratie is van een belangrijk psychologisch inzicht: de mentale barrière. Mentale en fysieke barrières tussen een persoon en zijn spaargeld, leiden tot bewustere beslissingen rond het al dan niet spenderen van het spaargeld. Uw spaarkracht versterken kan dus al door een spaarrekening aan te houden bij een andere bank dan degene waarbij u dagelijks bankiert. Zonder extra moeite.

Wij waarderen uw mening

Gelieve uw initialen correct in te vullen.

Gelieve uw reactie correct in te vullen.

Wees er als eerste bij om een reactie te plaatsen.

Wij staan voor u klaar.

Elke werkdag van 8:30 tot 19:00
Vrijdag tot 18:30

Stephane Ginestet Cathérine Hamelink
Gelieve een geldig telefoonnummer in te vullen. De verbinding is mislukt. Probeer het later nog een keer. Wij bellen u zo snel mogelijk terug.
En wij bellen u zo snel mogelijk terug