Maakt geld ons meer of net minder sociaal?

Tijd is geld, maar maakt geld ook tijd voor anderen? Deze sociale experimenten tonen aan dat geld o.a. onze drang om anderen te helpen vermindert.
  • 15 maart 2021

Maakt geld ons minder sociaal?

Wie ooit godsdienst heeft gekregen op school, herinnert zich misschien het Bijbelverhaal van de arme weduwe (Marcus 12, 41-44).
In het kort: Jezus prees de gift van een arme weduwe die maar twee munten in een offerkist gooide omdat ze daarmee meer gaf dan de rijken rondom haar.

Datzelfde verhaal is ook terug te vinden in andere culturen en in andere vormen. Het suggereert dat arme mensen vrijgeviger zouden zijn en dat geld ons minder begaan maakt met onze medemens.

Onderzoekers uit onze eeuw hebben die stelling ook effectief getoetst aan de realiteit. Vermindert geld onze behulpzaamheid? Zijn rijken minder vriendelijk? En zijn arme mensen vrijgeviger?

Kan geld ons minder behulpzaam maken?

Amerikaanse onderzoekers onderzochten of geld ons minder doet samenwerken en of geld ons minder behulpzaam maakt.

In een eerste experiment vulden deelnemers een onbelangrijke vragenlijst in terwijl ze voor een computer zaten waarop na zes minuten een screensaver zichtbaar werd. De deelnemers werden opgedeeld in drie groepen, elk met een andere screensaver. De eerste groep kreeg na zes minuten een screensaver met vissen te zien. De tweede groep een lege screensaver en de derde groep een screensaver waarop geld te zien was. Daarna werd er bij iedere deelnemer gepolst of ze samen met een partner of liever alleen een volgende opdracht wilden uitvoeren. De deelnemers die de geld-screensaver hadden gezien, kozen significant minder om samen te werken met een andere deelnemer (2).

In een tweede experiment van dezelfde onderzoekers bleek bovendien dat de mensen die met geld werden geconfronteerd ook minder bereid waren om iemand te helpen die een doos potloden liet vallen (2).

Geld (en zelfs nog maar het idee van geld) zou ons dus meer autoritair maken waardoor we minder willen samenwerken met anderen en anderen minder willen helpen.

Kan geld ons minder vriendelijk maken?

In een experiment aan de Universiteit van Californië werden mensen uitgenodigd om Monopoly te spelen. Maar het spel was zo opgezet dat één willekeurig gekozen speler sterk in het voordeel was ten opzichte van de andere. De “rijke speler” kreeg meer startgeld, meer mogelijkheden om zich op het spelbord te verplaatsen en ontving meer geld bij het passeren van het startvak. Daaruit bleek dat de rijke spelers zich dominanter gingen gedragen; ze maakten meer lawaai met hun pion en wreven hun “arme” tegenstanders ook steeds onder de neus dat ze rijker waren.

Aan het einde werden alle participanten gevraagd naar hun ervaring tijdens het spel. Merkwaardig: de rijke spelers verklaarden hun winst door te vertellen wat ze allemaal hadden gedaan om dat mogelijk te maken, terwijl het spel eigenlijk in hun voordeel was opgezet (1).

Geld zou ons dominanter en minder vriendelijk maken. En wanneer we onze bevoorrechte situatie proberen te verklaren, vergeten we gemakkelijk de context die dat überhaupt mogelijk maakte.

Maakt geld ons meer of net minder sociaal?

Arme of rijke mensen, wie geeft het meest?

In een andere Amerikaanse studie werd getest in hoeverre zowel rijke als minder rijke mensen bereid zijn om geld te geven aan anderen die ze niet kennen. Daarbij gaven de onderzoekers mensen uit beide sociale klassen elk 10 dollar. De onderzoekers vertelden hen dat ze mochten kiezen om dit geld te houden of om een deel ervan af te staan aan iemand die ze niet kenden en nooit zouden ontmoeten.

Mensen die per jaar tussen de 15.000 en de 25.000 dollar verdienden, schonken tot 44% meer van hun geld aan de persoon die ze niet kenden dan de mensen die tot 10 keer zoveel verdienden (1).

Geld zou beïnvloeden hoe vrijgevig we zijn. Hoe meer geld we hebben, hoe minder we willen geven.

De wil om anderen te helpen is niet inherent aan onze sociale klasse of onze graad van rijkdom, maar aan onze menselijkheid.

De realiteit is meer genuanceerd

Eerst en vooral is het belangrijk om te vermelden dat de realiteit volgens recentere studies veel genuanceerder is dan deze experimenten suggereren. De relatie tussen geld en ethisch gedrag is namelijk veel complexer. Het is bijvoorbeeld afhankelijk van factoren zoals de morele waarden van een persoon en de manier waarop rijkdom wordt gedefinieerd (3).

De stelling ”hoe armer, hoe vrijgeviger” sluit bovendien niet uit dat ook meer vermogende mensen dat kunnen zijn. Studies bevestigen dit.

In een experiment waarbij zowel rijkere als armere mensen naar een korte video over kinderarmoede moesten kijken, bleek dat beide categorieën evenveel vrijgevigheid vertoonden wanneer ze een uur daarna iemand zagen die hulp kon gebruiken (1).

De wil om anderen te helpen is dus niet inherent aan onze sociale klasse of onze graad van rijkdom, maar aan onze menselijkheid.

 

 

Literatuurlijst:

(1) TEDxMarin. (2013, October). Does money make you mean? [Video]. Ted.com.

(2) Vohs, D. K., et al. Merely Activating the Concept of Money Changes Personal and Interpersonal Behavior. Association for Psychological Science. 2008. Volume 17, 3.

(3) Trautmann S. T., et al. Social Class and (Un)Ethical Behavior: A Framework, With Evidence From a Large Population Sample. Perspectives on Psychological Science. 2013. Volume: 8 issue: 5, page(s): 487-497.

Wij staan voor u klaar.
Elke werkdag van 8:30 tot 19:00
Vrijdag tot 18:30
medewerker 1 medewerker 2
Gelieve enkel, minimum 9, cijfers te gebruiken voor uw telefoonnummer. Server Error. Bedankt! We bellen u zo snel mogelijk terug.
En wij bellen u zo snel mogelijk terug.

Opgelet

U bent al een tijdje inactief op de beveiligde site. Uw sessie wordt afgesloten over weinig seconden.

Opgelet

Er staan nog niet-getekende overschrijvingen in uw verzamelmap. Onderteken uw verzamelmap meteen of log nu uit en onderteken de overschrijvingen op een later tijdstip.