Ontleed de uitgavenlogica van uw hersenen

Door de uitgavenlogica van uw brein te ontrafelen, kunt u geld uitsparen. Ontdek hier hoe dat werkt.
  • 22 januari 2021
20 euro is gelijk aan 20 euro. Toch blijkt dat in de praktijk voor ons brein niet altijd het geval te zijn.

De kronkels van onze uitgavenlogica

Wist u dat wij een bijzondere houding hebben tegenover geld? Die niet altijd rationeel is? En dat daardoor bijvoorbeeld de ene 20 euro in ons hoofd niet altijd gelijk is aan de andere?

Ons brein heeft allerlei mentale trucjes om ons beter te doen voelen over een aankoop. Vergelijken is daarbij het sleutelwoord. Maar vergelijken doen we niet altijd op de juiste manier. Het is goed om zich daarvan bewust te zijn. Zo kunt u slimmer omgaan met uw geld.

Mentale boekhouding

20 euro is gelijk aan 20 euro. Toch blijkt dat in de praktijk voor onze hersenen niet altijd het geval te zijn.

Onze uitgavenlogica is onderhevig aan een mentale boekhouding. Dat betekent dat we ons geld voor uitgaven opdelen in mentale categorieën. Net zoals in een bedrijf de verschillende afdelingen een jaarbudget toegewezen krijgen, maken we in ons hoofd een denkbeeldig potje aan voor elke categorie van uitgaven. Onze mentale boekhouding bepaalt dan hoe we over dat geld denken, hoe gemakkelijk we het uitgeven en hoeveel we op het einde van de maand nog over hebben.

We geven hieronder enkele voorbeelden van hoe die mentale boekhouding werkt.

  1. Vergelijken volgens mentale categorieën

    Beeld u eens in dat u een kaartje kocht voor een theatervoorstelling van 20 euro. Op de bewuste avond kunt u het papieren ticket nergens meer vinden. Dan zult u wellicht niet zo snel geneigd zijn om een nieuw toegangsticket te kopen als dat nog kan. Uw denkbeeldige potje ontspanning/cultuur is immers opgebruikt.
    Koopt u toch een nieuw ticket omdat u de voorstelling niet wilt missen, dan blijft u het gevoel hebben dat u een ticket kwijt bent. Wat een zonde!

    Stel nu dat u nog geen ticket had en er een kunt kopen aan de ingang. U doet uw portefeuille open waar 2 briefjes van 20 euro inzaten. U merkt dat er 1 briefje weg is. Veel kans dat u gewoon een ticket koopt met het andere briefje. Het verloren briefje deelt u zogezegd in bij de categorie algemene kosten en doordat het geen duidelijke bestemming had, is het gemakkelijk te vervangen. Zand erover.

    U merkt dat u in uw hoofd een andere waarde toekent aan 2 stukjes papier die elk 20 euro waard zijn: een ticket en een geldbriefje.

    ⇨ We wijzen geld toe aan mentale categorieën waarbij eenzelfde uitgave in de ene categorie groter lijkt dan in de andere.

    Dépenses

     
  2. Vergelijken in functie van de duurste prijs

    Dure producten beïnvloeden wat we van andere prijzen denken. Gaat u een nieuwe matras kopen van 1.000 euro, dan bent u geneigd de lakens die ernaast liggen van 100 euro ook mee te nemen. Terwijl u wellicht minder dure lakens had gekocht mocht u enkel gekomen zijn voor lakens.
    Door de uitgave voor lakens toe te wijzen aan de categorie ‘matras’ i.p.v. de categorie ‘lakens’ valt hun prijs beter mee. Zeker als u al lang droomt van mooie kwaliteitslakens.

    ⇨ We wijzen soms kleinere uitgaven toe aan de categorie grotere uitgaven als ze aan elkaar verwant zijn.
     
  3. Oude en nieuwe prijs met elkaar vergelijken

    U koopt vaak iets voor een bepaalde prijs omdat u die prijs vergelijkt met andere prijzen, niet omdat u de echte waarde van het product kent. Een handtas van 300 euro die u koopt voor 150 euro, lijkt een mooi koopje. Daarom vermelden winkels bewust de oorspronkelijke prijs zodat u deze kunt vergelijken met de nieuwe prijs, want dat doet u zeker kopen.

    Daar is tevens een psychologische en neurologische uitleg voor. Enerzijds wilt u zich niet uitgesloten voelen en wilt u ook profiteren van een koopje, anderzijds produceren uw hersenen oxytocine wanneer u profiteert van een goed koopje. Dat is hetzelfde hormoon dat u aanmaakt wanneer u opgewonden bent. Het doet u met andere woorden goed voelen.

    ⇨ We voelen ons beter wanneer we met korting aankopen, wat ons ook meer doet kopen.
     
  4. Met de meest vergelijkbare producten vergelijken

    Koffiecapsules lijken goedkoper dan een pak gemalen koffie omdat we de prijs van een capsule gemakkelijker kunnen vergelijken met een kopje koffie op restaurant.

    ⇨ Onze uitgaven worden geleid door gemakkelijke vergelijkingen.
     

Wat doet u eraan?

Zich bewust zijn van deze mechanismen is een eerste stap. Daarna kiest u of u er deze keer in wilt meegaan of niet.

Afstand creëren tot uw spaargeld is een mogelijke optie. Zet het bij een tweede bank, zodat u niet in de verleiding komt om eraan te zitten. Een bonus, vakantiegeld of dertiende maand? Zet meteen het grootste deel opzij. Zo bouwt u een fysieke en mentale barrière.
 

Vergelijken met anderen?

We vergelijken onszelf vaak met anderen, en ook dat bepaalt tot op zekere hoogte hoeveel we uitgeven en waar we dat aan uitgeven. Ontdek hier hoe dat werkt.

Wij staan voor u klaar.
Elke werkdag van 8:30 tot 19:00
Vrijdag tot 18:30
medewerker 1 medewerker 2
Gelieve enkel, minimum 9, cijfers te gebruiken voor uw telefoonnummer. Server Error. Bedankt! We bellen u zo snel mogelijk terug.
En wij bellen u zo snel mogelijk terug.

Opgelet

U bent al een tijdje inactief op de beveiligde site. Uw sessie wordt afgesloten over weinig seconden.

Opgelet

Er staan nog niet-getekende overschrijvingen in uw verzamelmap. Onderteken uw verzamelmap meteen of log nu uit en onderteken de overschrijvingen op een later tijdstip.