Grillige beurzen, meer sparen? 

Vorig jaar dikten de Belgische spaarboekjes opnieuw met 10 miljard aan, de grootste stijging in vijf jaar tijd. Dat komt door het grillige beursklimaat van vorig jaar, zingen economen in koor. Toch zijn we al lang niet meer die noeste spaarders van weleer. Hoe valt dat te rijmen?
  • 23 januari 2019
Doen onstabiele beurzen meer sparen?
Frida Deceunynck

Frida Deceunynck

Freelance journaliste

Sparen als veilige keuze

We blijven massaal geld storten op onze spaarrekeningen, ook al is de opbrengst ervan beperkt. Het lijkt contradictorisch, maar het is al jaren een feit.

Als verklaring voor de forse aangroei van vorig jaar, verwijzen economen naar het grillige beursparcours. Met een koersverlies van 19% behoort het afgelopen jaar tot de slechtste beursjaren sinds de financiële crisis. Van de 20 Bel20-aandelen, gingen er liefst 16 in het rood.

Dat joeg heel wat beleggers terug naar de veilige haven van het spaarboekje. 

Gevoel van rijkdom

Onder die vluchtende beleggers zullen wellicht veel ‘nieuwe’ beleggers zitten, die na lang twijfelen veel te laat de weg naar de beurs hadden gevonden. Ervaren beleggers weten wel beter, zou je denken. Zij verkopen niet als het stormt op de beurs maar kopen bij tegen bradeerprijzen.

Toch zien economen ook rationele argumenten om aan te nemen dat we ons spaargedrag aanpassen aan het wel en wee van de beurs. Niet uit angst of euforie, maar omdat de beurs ons gevoel van rijkdom beïnvloedt. Een ‘vermogenseffect’, zoals dat heet in de economische literatuur. Na een ellendig beursjaar zoals vorig jaar voelen we ons minder rijk. Daardoor gaan we automatisch minder consumeren en extra sparen.

Hetzelfde geldt voor ons onroerend vermogen. Nu de vastgoedprijzen het in vergelijking met de voorbije decennia een stuk rustiger aan doen, beseffen we dat de bomen niet tot in de hemel groeien. Dat kan ons aanzetten om extra te sparen voor onze oude dag.

 
We sparen in de eerste plaats om het hoofd te bieden aan onverwachte tegenslagen, om toekomstige uitgaven te bekostigen en voor ons pensioen.

Voorzorgssparen

De belangrijkste reden om te sparen heeft echter niets te maken met de beurs of de vastgoedprijzen maar met voorzienigheid. We sparen in de eerste plaats om het hoofd te bieden aan onverwachte tegenslagen, om toekomstige uitgaven te bekostigen en voor ons pensioen.

Economen gaan ervan uit dat dit ‘voorzorgssparen’ toeneemt als de overheidsschuld groeit. Logisch, vroeg of laat moet de overheidsschuld terugbetaald worden door meer belastingen te innen of te schrappen in de overheidsuitgaven.

Als rationele burgers anticiperen we daarop door extra te sparen. De vrees voor ‘onverwachte gebeurtenissen’, blijkt de belangrijkste drijfveer te zijn, volgens onderzoek van de NBB (*). Dit is voor 59% van de gezinnen een reden om hun spaarvarken vet te mesten.

Op de tweede plaats komt sparen voor de oude dag, dat door 35% van de gezinnen als spaarmotief naar voor wordt geschoven. Ook de opmars van sparen ‘voor reizen en vakanties’, voor ‘de studies van de kinderen’ en voor ‘andere grote aankopen’ valt op. In de huishoudenquête van 2010 speelde dat slechts voor 21% van de gezinnen een rol. Vier jaar later was dat al 28%.

Sparen voor de aankoop van een woning of om geld te kunnen nalaten aan de kinderen is dan weer minder belangrijk geworden. Dit staat respectievelijk nog slechts bij 14% en 11% van de gezinnen op het prioriteitenlijstje om te sparen.

 

Lage rente, meer sparen

Tot slot kan ook de lage rente ons aanzetten om meer te sparen. Wie een bepaalde hoeveelheid koopkracht wil bereiken, moet daar bij een lagere rente immers meer voor sparen dan bij een hoge rente. Duidelijker is echter dat lage rentevoeten ons anders doen sparen. We beleggen meer in risicodragende activa.

Minder sparen

Met grillige beurzen, een hoge overheidsschuld en lage rentevoeten zouden de kaarten optimaal moeten liggen voor de spaarder. Toch zijn we al lang niet meer die noeste spaarders van weleer. Onze spaarvarkens mogen dan jaar na jaar vetter worden, relatief gezien sparen we nu een pak minder dan 10 of 20 jaar geleden.

Decennialang spaarden we tussen 15 en 20 % van ons inkomen, met zelfs uitschieters van meer dan 20% in het begin van de jaren ’90. Daarmee behoorden we tot de onbetwiste spaarkampioenen in Europa. De laatste vier jaar spaarden we nog maar zo’n 12 % van ons beschikbaar inkomen. Daarmee leunen we nu tegen de Europese spaarquote aan, die eveneens rond de 12 % ligt (**).

Alles is relatief

Hoe dat te rijmen valt met onze aanzwellende spaarboekjes? De absolute bedragen op onze spaarrekeningen nemen toe, maar relatief gezien betekent dat niet dat ze ook steeds succesvoller zijn.

In ons spaargedrag is er ook meer plaats gekomen voor andere beleggingsvormen. Sinds 2009 is het tegoed op onze spaarrekeningen met 45% gestegen, terwijl we 90% meer aandelen en beleggingsfondsen in onze gezinsportefeuille hebben. En ook de opmars van het verzekeringsbeleggen is indrukwekkend (***).

We sparen dus niet alleen meer, we sparen ook anders. En dat is goed. Maar naast de moeilijk in te schatten grilligheden van de beurs, blijft de spaarrekening sterk staan als een vertrouwde manier van sparen die voor de nodige zekerheid zorgt. 

 

 

 

(*) De impact van de lage rente op de Belgische huishoudens, Economisch Tijdschrift, NBB, juni 2017
(**) Instituut voor de Nationale Rekeningen (INR)
(***) Nationale Bank van België (NBB)

Wij waarderen uw mening

Gelieve uw initialen correct in te vullen.

Gelieve uw reactie correct in te vullen.

Reacties

Een spaarboekje brengt niets op. Aandelen gaven in 2018 een serieus verlies, er zijn vele aandelen gezakt. Vele van deze aandelen werden door 'experts' her en der aanbevolen, met koersdoelen die nooit gehaald worden. Ze gebruiken gewoon hun natte vinger. De investeerder in aandelen (of fondsen) is de klos, voor veel geld. Dus maar terug naar de spaarboekjes. Dat lijkt me niet zo vreemd.

A.D.S. 30 januari 2019

Spijtig dat Rabobank al lang geen aantrekkelijke spaarrekening meer heeft terwijl het vroeger steevast bij de koplopers was. Wat is er gebeurd ?

G.V. 30 januari 2019

Bedankt voor uw reactie.
Wij zijn ons ervan bewust dat de rente momenteel niet hoog is. Bij Rabobank.be bankieren we op een evenwichtige en gezonde manier, we kunnen dus niet anders dan de aanhoudend lage rentestand op de markten volgen.
We hebben ervoor gekozen om ons niet te profileren als absolute prijsbreker: wij willen immers al onze klanten, zonder voorwaarden, een competitieve rente op hun spaarrekening geven. In combinatie met een uitstekende klantenservice, kosteloze rekeningen en de hoogste kredietwaardigheid voor uw geld trachten wij een relatie op lange termijn op te bouwen met onze klanten.

Rabobank.be 07 februari 2019

Wat hebben we als simpele burger aan al deze beschouwingen? Sparen betekent weinig geld verliezen. Beleggen betekent veel geld verliezen.

N. 30 januari 2019

De Banken bieden de spaarders hun alternatief voor de lage rente aan onder vorm van beleggingsfondsen , dat doen ze want het is voor hen de voornaamste manier om inkomen te genereren (instap- uitstapkosten, beheerskosten enz.)ook de Staat pikt een graantje mee (beurstaks , roerende voorheffing) het aanbod van belleggigsfondsen is dermate groot en ingewikkeld dat veel vooral oudere spaarders er de brui aan geven en hun geld gewoon parkeren op een spaarrekening !

R.V. 31 januari 2019

in welke mate sparen we minder omdat we minder besteedbaar geld hebben...oplopende kostprijs en verborgen belastingen op alle diensten: auto brandstof afval water gas electro verzekeringen ,toon eens een paar grafieken van het prijsverloop de laatste 15 jaar, ( om nog niks over de banken te zeggen ...)

T.T. 31 januari 2019
Wij staan voor u klaar.
Elke werkdag van 8:30 tot 19:00
Vrijdag tot 18:30
medewerker 1 medewerker 2
Gelieve een geldig telefoonnummer in te vullen. De verbinding is mislukt. Probeer het later nog een keer. Wij bellen u zo snel mogelijk terug.
Geef uw telefoonnummer in en wij bellen u zo snel mogelijk terug.

Opgelet

U bent al een tijdje inactief op de beveiligde site. Uw sessie wordt afgesloten over weinig seconden.

Opgelet

Er staan nog niet-getekende overschrijvingen in uw verzamelmap. Onderteken uw verzamelmap meteen of log nu uit en onderteken de overschrijvingen op een later tijdstip.