Het lijkt nog niet goed door te dringen, maar voor spaarders en beleggers is er op fiscaal vlak een nieuw tijdperk aangebroken. Niet zozeer omwille van de verhoging van de roerende voorheffing. Die valt al bij al nog mee. Het tarief voor rente-inkomsten – dat van toepassing is voor intresten van termijnrekeningen, coupons van (staats)obligaties en van de meeste beleggingsfondsen, enzovoort… – stijgt weliswaar naar 21 procent, maar aan een aantal heilige huisjes werd niet geraakt. Zo blijft voor het gereglementeerde spaarboekje alles bij het oude. De vrijstelling van de eerste renteschijf van 1.830 per persoon blijft overeind. Boven deze schijf blijft het tarief behouden op 15 procent. Ook voor de staatsbon die tussen 24 november en 2 december 2011 werd uitgegeven – de zogenaamde staatsbon Leterme – blijft het oude tarief van 15 procent van kracht. Voor heel wat gezinnen zal de onmiddellijke schade van de tariefverhoging dan ook zeer beperkt blijven. Net als voor de doorgewinterde beleggers overigens. Aan de roerende voorheffing op aandelendividenden werd immers helemaal niet geraakt. Die blijft behouden op 25 procent.
Iets meer vernieuwend is de vermogenswinstbelasting van 4 procent, die de regering Di Rupo heeft ingevoerd voor grote vermogens. Concreet werd deze bijkomende belasting ingevoerd voor spaarders en beleggers die meer dan 20.000 euro aan beleggingsinkomsten ontvangen per jaar. Zij zullen een bijkomende heffing van 4 procent moeten betalen op de rente-inkomsten die deze grens overschrijden.
Een voorbeeld: als iemand op een jaar 15.000 euro aan dividenden ontvangt en 8.000 euro aan intresten op een termijnrekening – wat het totaal van de beleggingsinkomsten op 23.000 euro brengt – dan moet een bijkomende heffing van 4 procent betaald worden op het surplus van 3.000 euro. Samen met de roerende voorheffing van 21 procent, komt de totale belasting op dit rentesurplus dan op 25 procent.
Op dividenden die uit zichzelf al onderworpen zijn aan 25 procent roerende voorheffing, is de vermogenswinstbelasting nooit van toepassing. En ook de intresten van spaarrekeningen en van de staatsbon Leterme zijn vrijgesteld van deze belasting. Al tellen spaarboekintresten boven de vrijgestelde schijf van 1.830 euro per persoon wel mee in de berekening of het grensbedrag van 20.000 euro overschreden is.
Het meest vernieuwende zit hem echter in de praktische afwikkeling van deze nieuwe belasting. Om deze bijkomende heffing van 4 procent te organiseren heeft de regering Di Rupo namelijk een meldingsplicht voor roerende inkomsten ingevoerd. Dat betekent dat u vanaf aanslagjaar 2013 uw roerende inkomsten zal moeten invullen op uw belastingaangifte. Dat zijn niet alleen intresten, maar ook de dividenden en coupons van aandelen, obligaties en beleggingsfondsen. Dat moet de fiscus in staat stellen om uit te maken of de grens van de 20.000 euro al dan niet overschreden is. Om te vermijden dat spaarders en beleggers zouden ‘vergeten’ om sommige inkomsten aan te geven, zullen banken en verzekeraars bovendien verplicht worden om de Nationale Bank van België in te lichten over de interest- en dividendbetalingen aan hun klanten.
Voor spaarders en beleggers die hun persoonlijke financiële gegevens afgeschermd willen houden voor de fiscus, werd er echter een zijpoortje gecreëerd. Zij kunnen aan hun bank de opdracht geven om de inkomsten die normaal tegen 21 procent worden belast vanaf de eerste euro te onderwerpen aan de verhoogde roerende voorheffing van 25 procent. Kiest u voor deze verhoogde bronheffing, dan is de bank niet verplicht om de betreffende rentebetalingen te melden bij de Nationale Bank en moet u ze als belastingplichtige ook niet aangeven op uw fiscale aangifte. Kortom, voor 4 procent extra belasting kunt u de meldingsplicht afkopen. Concreet wil dat zeggen dat u zich in de komende maanden mag verwachten aan de vraag van uw bank voor welk systeem u opteert.
Voor heel wat beleggers zal dat wellicht een lastige keuze zijn. Het is dan ook niet uitgesloten dat spaarders en beleggers spontaan een voorkeur zullen ontwikkelen voor beleggingsvormen die deze keuze omzeilen. Zoals bijvoorbeeld spaarrekeningen waarop maximaal 1.830 euro interest per rekeninghouder wordt uitbetaald. Die vallen immers niet onder de roerende voorheffing en de aangifteplicht. Of Tak 21-rekeningen, ook wel eens verzekeringsrekeningen genoemd. Hierop betaalt u, zoals bekend, wel roerende voorheffing, maar alleen bij opnames binnen de acht jaar. Geldopnames binnen deze tijdspanne splitst de fiscus fictief op in een deel kapitaal en een deel rente (berekend tegen een interestvoet van 4,75 procent per jaar). Enkel het rentebestanddeel is onderworpen aan (21 %) roerende voorheffing (en voortaan dus ook aan de meldingsplicht). Voor spaarders die hun geld acht jaar onaangeroerd laten, valt dit allemaal weg. Na die periode bent u dus geen roerende voorheffing meer verschuldigd, en is er evenmin nog een aangifteplicht. Tak 21-rekeningen zouden daarom wel eens een lastige concurrent kunnen worden voor termijnrekeningen en obligaties.
Bij de beleggingen zonder vast rendement ontsnappen aandelenfondsen zonder couponuitkering aan de roerende voorheffing en de meldingsplicht. Ter compensatie werd voor de kapitalisatiefondsen wel de beurstaks bij uitstap verhoogd naar 0,65 procent (max. 975 euro), waar dat voorheen slechts 0,50 procent (max. 750 euro) was. En ook beleggingsfondsen zonder Europees paspoort – zeg maar: het overgrote deel van de beleggingsfondsen met kapitaalsbescherming – behoren tot de fiscale winnaars. Die ontspringen immers nog altijd volledig de dans op fiscaal vlak.
Voor spaarders en beleggers die bewust met hun centen bezig zijn, is dit weer heel wat stof tot nadenken. De juiste beleggingskeuzes nemen, is meer dan ooit ook een fiscale aangelegenheid geworden.
Welke impact hebben de nieuwe fiscale maatregelen op onze producten?